Wat zijn de ideale omstandigheden voor binnenteelt?
Elke indoor kweker zou ernaar moeten streven om planten de perfecte omgeving te bieden. Alleen zo benut je de elektriciteit en andere middelen waarin je hebt geïnvesteerd efficiënt en kun je hoge opbrengsten behalen. In de volgende alinea’s lees je hoe je in je kweekruimte een perfect klimaat creëert.
De belangrijkste klimaatfactoren die de groei van planten beïnvloeden, zijn temperatuur, luchtvochtigheid, VPD, licht en luchtcirculatie. Je doel is om al deze factoren gedurende de hele teeltcyclus binnen het optimale bereik te houden. Houd er rekening mee dat deze factoren met elkaar samenhangen, elkaar beïnvloeden en van invloed zijn op de manier waarop planten water en voedingsstoffen opnemen. Verander je daarom een van de klimaatfactoren, pas dan ook de watergift en bemesting van de planten aan.
Dampdrukverschil (VPD)
Er stroomt voortdurend water door planten: de wortels nemen het op en de bladeren geven het in de vorm van waterdamp weer af aan de omgeving via een proces dat transpiratie wordt genoemd. Hierdoor kunnen planten voedingsstoffen opnemen, afkoelen en hun stofwisselingsprocessen en fotosynthese aandrijven. De snelheid waarmee water via de bladeren uit planten verdampt, hangt af van de temperatuur en de luchtvochtigheid. Het verschil tussen de hoeveelheid vocht die de lucht kan bevatten en de hoeveelheid water die de lucht op dat moment vasthoudt, noemen we VPD (Vapor Pressure Deficit). Bij een lage VPD is de lucht verzadigd met vocht, vertraagt de transpiratie en neemt het risico op schimmel toe. Bij een hoge VPD versnelt de transpiratie, waardoor planten meer water en voedingsstoffen opnemen, maar ook het risico op overbemesting toeneemt. Een optimale VPD helpt de opname van water en voedingsstoffen in balans te houden met een gezonde plantengroei.
- De eenvoudigste manier om een optimale VPD te bereiken, is door de temperatuur in de kweekruimte stabiel te houden en de luchtvochtigheid aan te passen aan de leeftijd van de planten.
- Zo pas je VPD en geavanceerde klimaatregeling toe.
Temperatuur
De temperatuur beïnvloedt de snelheid waarmee planten voedingsstoffen opnemen en verwerken. De meeste planten groeien het best bij temperaturen tussen 20 en 30 °C. Hoe verder de temperatuur daalt, hoe trager planten transpireren en hoe meer hun stofwisseling vertraagt. Bij ongeveer 16 °C stopt hun groei helemaal. Bij hogere temperaturen kunnen planten efficiënter aan fotosynthese doen. Daardoor benutten ze meer energie uit het licht en groeien ze sneller. De snelste groei bereiken ze bij 30 °C en 1500 PPFD (Chandra et al. 2009). Stijgt de temperatuur boven de 30 °C, dan kunnen planten niet snel genoeg afkoelen en stopt hun groei volledig bij 32-35 °C.
- Meet de temperatuur in de kweekruimte met een digitale thermometer met externe sensor. Hang de sensor in de buurt van de nieuwe scheuten, die het kwetsbaarst zijn.
- Bereid je kweektent voor op de winter.
- Hoge temperaturen bij indoor teelt en hoe je ze voorkomt.
Luchtvochtigheid
De ideale luchtvochtigheid voor indoor teelt hangt af van de leeftijd van de planten, de temperatuur en de VPD. Het is vooral tijdens de bloei en de rijping belangrijk om de relatieve luchtvochtigheid in de kweekruimte laag te houden, omdat planten dan gevoeliger zijn voor schimmel en botrytis. Over het algemeen moet de luchtvochtigheid in de kweekruimte tijdens de kieming en het wortelen ongeveer 70%, tijdens de vegetatieve fase 55-65% en tijdens de bloei ongeveer 50% zijn. Vergeet niet dat een te lage luchtvochtigheid de transpiratie versnelt. Daardoor verbruiken planten meer water, groeien ze langzamer en vallen de opbrengsten lager uit.
- Gebruik luchtbevochtigers om de luchtvochtigheid in de kweekruimte te verhogen en luchtontvochtigers om deze te verlagen.
- Bij indoor teelt kun je niet zonder een digitale luchtvochtigheidsmeter met thermometer.
Licht
Tijdens de fotosynthese zetten planten lichtenergie om in suikers, die ze vervolgens gebruiken om hun stofwisseling aan te drijven. Om dit proces efficiënt te laten verlopen, moet het licht dat op de planten valt het juiste spectrum en de juiste intensiteit hebben. Ook de belichtingsduur is belangrijk. De meeste planten hebben ongeveer 18 uur licht per dag nodig om te groeien en 12 uur om te bloeien. Een geschikte kweeklamp moet een spectrum hebben dat overeenkomt met zonlicht. Hiervoor worden doorgaans led-diodes of HPS-lampen gebruikt. Te zwak licht beperkt de groei, terwijl te fel licht de planten verbrandt en stress geeft.
- Hoe het lichtspectrum de plantengroei beïnvloedt.
- De belangrijkste criteria voor het kiezen van kweekverlichting.
- Zo regel je de fotoperiode om de opbrengst van planten te verhogen.
Lucht
Een goede luchtcirculatie in de kweekruimte is essentieel om de temperatuur en luchtvochtigheid op peil te houden en planten van voldoende verse CO₂ te voorzien. Een ideale luchtstroom in een kweektent of kweekruimte bereik je met een combinatie van een afzuigventilator en interne ventilatoren voor luchtcirculatie. De afzuigventilator voert overtollig vocht af en voert verse lucht aan, terwijl de ventilatoren voor luchtcirculatie zorgen voor een gelijkmatige luchtstroom rond de planten.
- Zo kies je ventilatieslangen voor een kweektent of kweekruimte.
- Waar en hoe je ventilatoren op de juiste manier in een kweektent of kweekruimte plaatst.
- Een ventilator met of zonder regeling kopen?
Wil je de basis van indoor teelt leren of zoek je informatie over nieuwigheden op het gebied van kweken en de nieuwste tuinbouwtips? Je vindt het allemaal op onze Higarden-blog!