De winter komt eraan: bereid je kweektent voor op de winter
Een van de grootste voordelen van binnenteelt is dat je het hele jaar door kunt kweken, ongeacht de grillen van het weer. Toch is het niet helemaal waar dat de wisseling van de seizoenen geen enkele invloed heeft op kwekers die binnen kweken. Zelfs een kleine temperatuurdaling in de kweekruimte veroorzaakt schommelingen in de VPD en vertraagt de stofwisseling van planten. Hoe je dit voorkomt, lees je in het volgende artikel.
De meeste planten die binnen worden gekweekt, groeien het best bij temperaturen tussen 21-29 °C, waarbij het verschil tussen de dag- en nachttemperatuur niet groter mag zijn dan 5 °C. Zodra de temperatuur daalt, vertragen de stofwisseling en de fotosynthese van planten. Dat betekent dat ze, zelfs als je ze veel energie in de vorm van licht geeft, die niet kunnen gebruiken om suikers aan te maken. Daardoor groeien ze langzamer dan bij hogere temperaturen. Als de temperatuur onder 15 °C daalt, stoppen planten met groeien en blijven ze klein.
Planten reageren op lage temperaturen ook door de transpiratie te vertragen: de snelheid waarmee overtollig water via de bladeren verdampt. Transpiratie is essentieel voor het transport van voedingsstoffen en water. Doordat er minder water via de bladeren verdampt, verbruiken planten weliswaar minder water, maar nemen ze ook geen voedingsstoffen meer op uit het substraat of de voedingsoplossing. Daardoor vertraagt de groei opnieuw en neemt ook het risico op een te nat substraat en wortelrot toe.
Kweken bij lagere temperaturen kan ook voordelen hebben, vooral bij het voorkomen van ongedierte en schimmels. Koude lucht houdt minder vocht vast en is droger dan warme lucht. Dat kan helpen om schimmels zoals echte meeldauw of Botrytis cinerea, die bloemrot veroorzaakt, te voorkomen. Bij lage temperaturen planten sommige insectenplagen, zoals spint en bladluizen, zich ook langzamer voort. Houd er echter rekening mee dat als de temperatuur onder 15 °C daalt, de stofwisseling van planten volledig stilvalt en ze stoppen met groeien.
De invloed van lage temperaturen op de VPD
Planten worden beïnvloed door de temperatuur en luchtvochtigheid van de omringende lucht. De luchttemperatuur beïnvloedt de transpiratie en de relatieve luchtvochtigheid speelt een belangrijke rol bij de opname van CO2, wat van belang is voor het fotosyntheseproces. Het verschil in waterdampdruk (VPD) geeft het effect van de klimaatomstandigheden op planten het best weer. We hebben dit onderwerp uitgebreid behandeld in een eerder artikel op onze blog. De VPD-waarden zijn afgeleid van de temperatuur en de relatieve luchtvochtigheid in de kweekruimte. Zelfs kleine schommelingen in de temperatuur (+-1 °C) of luchtvochtigheid (+-5 % RH) kunnen al leiden tot aanzienlijke veranderingen in het verschil in waterdampdruk. Als je de VPD gebruikt als richtlijn bij het binnen kweken van planten, is het heel belangrijk om in de kweekruimte voortdurend een stabiele, optimale temperatuur en luchtvochtigheid te handhaven.
Zo houd je de temperatuur in je kweektent hoog genoeg
In de winter kun je de temperatuur in je kweektent op verschillende manieren verhogen. De eenvoudigste en goedkoopste oplossingen zijn isoleren, warme lucht aanvoeren of de kweektent naar een andere plek verplaatsen. Iets duurder, maar betrouwbaarder, is de kweekruimte verwarmen met een verwarming of de kweekverlichting vervangen.
Isoleer je kweektent: Voordat je de kweekruimte gaat verwarmen, controleer je of je kweektent goed afsluit en kijk je alle ritsen na, zodat er geen warme lucht ontsnapt. Staan je potten of je bewateringssysteem op een koude vloer, zet ze dan op geschikt isolatiemateriaal, zoals piepschuim.
Gebruik warme lucht uit een ander deel van je huis: Tijdens de wintermaanden kan het voordelig zijn om warme lucht uit verwarmde kamers naar de kweekruimte aan te voeren. Het is ook verstandig om je kweektent dichter bij een warmtebron te zetten, bijvoorbeeld naast een verwarming.
Verwarming voor je kweektent: Als isolatie en de aanvoer van warme lucht niet voldoende zijn, kun je overwegen een geschikte verwarming aan te schaffen. Voor kweektenten zijn vooral buisverwarmingen voor kassen of hangende verwarmingselementen geschikt. De meeste verwarmingen zijn voorzien van een thermostaat die de temperatuur in de kweekruimte stabiel houdt. Je kunt ook de kamer verwarmen waarin je kweektent staat. Oliegevulde of elektrische radiatoren zijn hiervoor geschikt.
Kies een ander type kweeklamp: Moderne led-kweeklampen zijn zeer efficiënt en geven daardoor niet veel warmte af aan hun omgeving. Oudere kweeklampen met natriumontladingslampen (HPS) geven veel warmte af, wat in de wintermaanden een voordeel kan zijn.
Of je nu kiest voor isolatie, je kweektent verplaatst of investeert in verwarming en nieuwe verlichting: houd altijd in gedachten dat een stabiele temperatuur de sleutel tot succes is. Bezoek onze Higarden-blog voor meer tips en trucs om ook in de wintermaanden te kweken.