Kweek drie planten buiten: deel 10: curing, opslag en verwerking van resten

We zijn er! Na maanden verzorging en weken drogen kunnen we eindelijk genieten van de geurige vruchten van ons werk. Om de geoogste bloemen lang vers te houden, moet je ze op de juiste manier bewaren. In het laatste deel van onze serie over buitenteelt leer je hoe je ze op de juiste manier bewaart, leggen we uit waarom curen belangrijk is en vertellen we wat je met de resten na de oogst kunt doen.

In het vorige deel leerden we hoe je de rijpheid van planten herkent en legden we de oogst stap voor stap uit. Ook bespraken we hoe je de bloemen op de juiste manier droogt, zodat ze niet gaan schimmelen en zoveel mogelijk terpenen en werkzame stoffen behouden. Door ze goed te bewaren, behoud je niet alleen hun kwaliteit, maar kun je die zelfs iets verbeteren.

Curen

Vers gedroogde bloemen hebben een gezonde kleur en een intense geur. Hun terpenenprofiel kan echter nog een beetje aan stro doen denken als gevolg van het hoge chlorofylgehalte. De groene kleurstof heeft bovendien een bittere nasmaak. Het proces dat curen wordt genoemd, geeft de bloemen een verfijndere en zachtere smaak. Je zou het kunnen vertalen als rijpen.

Tijdens het curen worden de bloemen bewaard in luchtdichte bewaardozen, die regelmatig worden geopend zodat er verse lucht bij het materiaal komt. Curen duurt doorgaans enkele weken tot maanden. In die periode wordt een deel van het chlorofyl in de bloemen afgebroken en wordt hun smaak zachter.

Naast de afbraak van chlorofyl vinden er tijdens het curen ook andere veranderingen plaats. Terpenen – geurstoffen in planten – zijn vluchtig. Sommige verdampen en veranderen zelfs bij zeer lage temperaturen. Daarom verandert het terpenenprofiel van de bloemen voortdurend tijdens het drogen, curen en bewaren. Sommige planten ruiken en smaken na enkele weken curen het best, terwijl andere maanden rijping nodig kunnen hebben.

Misschien vind je dit interessant: Alles over curen

Stapsgewijze handleiding voor curen

Zet de bewaardozen klaar: Om te curen heb je glazen, metalen of kunststof bewaardozen met een luchtdichte sluiting nodig. Vermijd goedkope kunststoffen, die door de plantaardige oliën kunnen worden aangetast en schadelijke stoffen kunnen afgeven. Gebruik, afhankelijk van de hoeveelheid droog materiaal, bewaardozen met een inhoud van ongeveer één liter of meer.

Vul de bewaardozen: Doe de gedroogde en getrimde bloemen in de bewaardozen, zodat ze ongeveer voor driekwart gevuld zijn. Druk de bloemen niet op elkaar. Er kan dan vocht tussen blijven zitten en ze kunnen gaan schimmelen.

Bewaren: Bewaar de gevulde bewaardozen op een donkere, droge plek bij temperaturen tot 20 °C. Doe in elke bewaardoos een zakje voor controle van de luchtvochtigheid dat past bij de hoeveelheid droog materiaal.

Luchten: Open de bewaardozen de eerste week elke dag en laat het materiaal erin enkele minuten luchten. Roer het gedroogde materiaal voorzichtig om voordat je de bewaardoos sluit, zodat de bloemen niet aan elkaar kleven. Open de bewaardozen in de tweede week om de dag. Laat het gedroogde materiaal in de weken en maanden daarna eenmaal per week luchten. Controleer telkens wanneer je een bewaardoos opent of er schimmel op de bloemtoppen zit.

Zo bewaar je bloemen zodat ze lang vers blijven

Terpenen en werkzame stoffen in bloemen worden na verloop van tijd afgebroken. Dit proces verloopt sneller als het gedroogde materiaal wordt blootgesteld aan licht, lucht en hoge temperaturen. Als je de bloemen op een donkere plek bij kamertemperatuur bewaart, blijven ze redelijk vers, een half jaar tot een jaar.

Het gedroogde materiaal blijft langer goed in de koelkast of als je het invriest, maar je moet oppassen voor vocht. Invriezen is alleen geschikt voor langdurige opslag. Herhaaldelijk invriezen leidt tot grotere verliezen van werkzame stoffen en terpenen dan gewone opslag. Voor bewaren in de vriezer zijn vacuümzakken het meest geschikt; die voorkomen dat vocht bij de bloemen komt. Ingevroren planten behouden hun eigenschappen zelfs enkele jaren.

Wat doe je met de resten van geoogste planten?

Bloemen zijn zonder twijfel het waardevolste deel van de oogst, maar ook bladeren, stengels en zelfs wortels kun je gebruiken. De resten die overblijven na het schoonmaken van de bloemtoppen zijn het meest bruikbaar. De kleine blaadjes op en rond de bloemtoppen zijn namelijk rijk aan terpenen en werkzame stoffen. Resten van het trimmen zijn geschikt voor extracten, om mee te koken en voor zalven en tincturen, of om te zeven of waterextractie toe te passen.

Grote bladeren hebben niet zoveel trichomen als bloemen en bevatten minder hars. Ze zitten echter boordevol antioxidanten, mineralen en vitaminen. Vers zijn ze bijvoorbeeld heerlijk in salades, kruidenthee of gezonde smoothies. Gedroogde bladeren kun je ook toevoegen aan zalven en tincturen.

Stengels en wortels van planten gooien de meeste kwekers weg of doen ze op de composthoop. Ze bevatten vrijwel geen werkzame stoffen. Wortels bevatten echter stoffen die ontstekingsremmend kunnen werken en aan zalven en tincturen kunnen worden toegevoegd. Van stengels kun je bijvoorbeeld ook originele decoraties maken.

Misschien vind je dit interessant: Zo verwerk je alle resten na de oogst

Dat was alles in onze serie over buitenteelt. We hopen dat je hebt genoten van onze gezamenlijke reis van de lente tot de herfst. Wil je ook in de winter blijven genieten van het kweken? In de serie Kweek drie planten binnen lees je hoe je binnen kweekt. Volg voor meer tips en handleidingen voor binnen- en buitenkwekers en regelmatig nieuws uit de wereld van het kweken de blog van Higarden.