Hoe hoog hang je kweeklampen op?

Als je net begint met kweken, kan het lastig zijn om de juiste ophanghoogte voor kweeklampen te bepalen. Hoe hoog je de armaturen ophangt, hangt niet alleen af van hun vermogen, maar ook van de leeftijd van de planten en andere factoren. In dit artikel leggen we uit hoe je de ophanghoogte van verschillende soorten lampen bepaalt, afhankelijk van de groeifase van de planten.

Bij binnenteelt is licht een van de belangrijkste factoren die de ontwikkeling van planten beïnvloeden. Terwijl de belichtingsduur bepaalt of planten gaan bloeien of hun energie in vegetatieve groei steken, is de lichtintensiteit bepalend voor de hoeveelheid energie die ze via fotosynthese opnemen. Als planten precies genoeg licht krijgen, groeien ze snel en ontwikkelen ze zich volgens hun genetische aanleg. Te intens licht verbrandt de bladeren en bij te weinig licht krijgen de planten lange, dunne stengels en groeien ze langzaam.

Misschien vind je dit ook interessant: De belangrijkste criteria voor het kiezen van kweekverlichting

De beste manier om de intensiteit van kweeklampen te meten, is met de fotosynthetische fotonenfluxdichtheid (PPFD). Deze geeft aan hoeveel actieve fotonen er per seconde op een bepaald oppervlak vallen  (µmol/m²/s). Hoe ouder de planten zijn, hoe meer licht ze efficiënt kunnen benutten voor fotosynthese.

• PPFD voor zaailingen: 200 tot 400 µmol/m²/s
• PPFD voor planten in de vegetatieve groeifase: 400 tot 600 µmol/m²/s
• PPFD voor de bloeifase: 600 tot 1000 µmol/m²/s
• Bij CO₂-suppletie: tot 1.000 µmol/s/m² tijdens de groeiperiode en tot 1.500 µmol/m²/s tijdens de bloeiperiode.

LED-kweeklampen zijn zo ontworpen dat ze op een bepaalde afstand van de planten het grootste oppervlak bestrijken met een ideale PPFD voor groei en bloei. Deze waarde vind je meestal in de handleiding. Het is niet aan te raden een groter oppervlak te belichten dan waarvoor het vermogen van de lamp geschikt is. Anders krijg je zwakke planten die langzaam groeien. Als je een lamp met een dimmer aanschaft, kun je de intensiteit eenvoudig aanpassen door aan de draaiknop te draaien. Heeft je armatuur geen dimfunctie, hang de lamp dan in de eerste dagen en weken van de levensduur van de planten hoog boven de planten en breng hem geleidelijk dichterbij.

Geschatte ophanghoogte van ledmodules voor verschillende groeifasen, op basis van het vermogen (W)

HPS- en HID-ontladingslampen

Als je planten belicht met hogedruknatriumlampen, houd dan de volgende richtwaarden aan:

• 250 W HPS belicht effectief 0,3 m² kweekoppervlak. De optimale PPFD voor groei en bloei bereik je op een afstand van 30 cm van de toppen van de planten
• 400 W HPS belicht effectief 0,5 - 1 m² kweekoppervlak. De optimale PPFD voor groei en bloei bereik je op een afstand van 30-40 cm van de toppen van de planten
• 600 W HPS belicht effectief 1 – 1,4 m² kweekoppervlak. De optimale PPFD voor groei en bloei bereik je op een afstand van 40-50 cm van de toppen van de planten
• 1000 W HPS belicht effectief 1 – 1,5 m² kweekoppervlak. De optimale PPFD voor groei en bloei bereik je op een afstand van 70 cm van de toppen van de planten

Hoewel dit misschien ingewikkeld klinkt, merk je na een paar teeltcycli gemakkelijk of planten precies genoeg, te weinig of te veel licht krijgen. De eerste tekenen van lichtschade zijn verbrande bladpunten of gele, verbleekte vlekjes op de bladeren, meestal in de buurt van de toppen die het dichtst bij het armatuur zitten. Zie je zulke beschadigingen aan de planten, verlaag dan de lichtintensiteit. Merk je dat de planten zwak zijn, naar het licht toe groeien of bladeren zonder chlorofyl krijgen, geef ze dan meer licht. Wil je de lichtintensiteit echt nauwkeurig meten, schaf dan een PAR-meter aan.

Meer handige tips en handleidingen voor kwekers die binnen en buiten kweken vind je op de blog van Higarden.