Waar en hoe plaats je ventilatoren op de juiste manier in een kweektent of kweekruimte?

Een nauwkeurige klimaatbeheersing is de basis voor succes bij binnenteelt. Toch wordt de juiste plaatsing van ventilatoren vaak over het hoofd gezien, terwijl die een grote invloed kan hebben op het microklimaat in de kweekruimte. Luchtcirculatie beïnvloedt namelijk zowel de groei van planten als hun weerstand tegen ziekten en plagen. In deze gids bespreken we het belang van ventilatoren en hoe je ze effectief plaatst. Ook geven we tips voor kweektenten en kweekruimtes.

Bij het binnen kweken van planten gebruiken we twee basistypen ventilatoren, elk voor een ander doel. Afzuigventilatoren voeren de „verbruikte” lucht uit de kweekruimte af. De toevoer van verse lucht kan passief zijn, maar je kunt hiervoor ook een tweede ventilator gebruiken. Dat is vooral handig in grotere kweekruimtes. Door de lucht voortdurend te verversen, blijven de temperatuur en luchtvochtigheid in de kweekruimte stabiel. Een constant optimaal klimaat is belangrijk voor de fotosynthese van planten en helpt bovendien schimmelvorming en de verspreiding van plagen te voorkomen.

Circulatieventilatoren die je in de kweekruimte plaatst, bootsen de natuurlijke wind na waaraan planten buiten worden blootgesteld. Zo worden ze gestimuleerd om sterke stengels te vormen. De voortdurende luchtbeweging maakt het ook lastiger voor plagen om zich op planten te vestigen. Goed geplaatste circulatieventilatoren helpen te voorkomen dat er plekken met warme of koude lucht ontstaan, bijvoorbeeld onder de lampen of in de hoeken van de kweekruimte.

Soorten ventilatoren voor binnenteelt

• Circulatieventilatoren met klem zijn het meest gebruikte type. Je klemt ze eenvoudig aan de stangen van de kweektent. Ze zijn het meest geschikt voor kleine of middelgrote kweektenten.
• Staande oscillerende ventilatoren zijn geschikt om de lucht in middelgrote of grote kweektenten en kweekruimtes te verspreiden. Ze nemen iets meer ruimte in dan een model met klem. Ze zijn meestal groter en bestrijken dankzij hun oscillatie een groter teeltoppervlak.
• Vloerventilatoren hebben een hoog vermogen en worden meestal gebruikt in grote kweekruimtes, waar ze de lucht tussen de gangpaden met planten verspreiden. Je kunt ze ook in grote kweektenten gebruiken. Let op de sterke luchtstroom, die planten kan beschadigen.
• Afzuigventilatoren van verschillende typen zijn een belangrijk onderdeel van elke indoor kweekruimte. Oudere typen met een AC-motor maken meer geluid en verbruiken meer energie dan nieuwere modellen met een EC-motor. De snelheid van modernere afzuigventilatoren is eenvoudiger te regelen en de aanschafprijs ligt iets hoger.

Ventilatoren plaatsen in kleine kweektenten

In kleine kweektenten met een teeltoppervlak tot ongeveer 2 m² kom je meestal toe met één afzuigventilator en één circulatieventilator.

• Circulatieventilatoren plaats je in een hoek van de tent, 20-50 cm boven de toppen van de planten. De luchtstroom moet zowel de bovenste als de middelste delen van de planten bereiken. In een kleine ruimte kan de ventilator heel dicht bij de bladeren staan. Stel hem daarom in op een lagere stand, zodat de luchtstroom de planten niet uitdroogt. Kleine ventilatoren met klem, met of zonder oscillatie, zijn hiervoor geschikt.
• Extra circulatieventilatoren zijn meestal niet nodig in kleine kweektenten. Als je wilt, kun je een kleine ventilator bij de basis van de tent plaatsen, zodat de luchtstroom op de onderste delen van de planten is gericht. Het substraat droogt dan iets sneller uit. Kleine ventilatoren met klem zijn hiervoor geschikt in kleine kweektenten.
• De afzuigventilator hoort altijd boven in de tent, zodat hij de warme lucht die opstijgt vanaf de lampen effectief kan afvoeren. In kleinere kweektenten is geen ventilator voor de luchttoevoer nodig.

Ventilatoren plaatsen in middelgrote kweektenten

Voor middelgrote kweektenten met een oppervlak van meer dan 2 m² zijn mogelijk meerdere circulatieventilatoren nodig, plus één of twee ventilatoren voor de afvoer en eventueel de luchttoevoer.

• Circulatieventilatoren installeer je op dezelfde manier als in kleinere kweektenten, dus in een hoek, 20-50 cm boven de toppen van de planten. Wil je voor een betere luchtcirculatie zorgen of kweek je in een middelgrote kweektent, plaats dan een tweede circulatieventilator in de tegenoverliggende hoek. De luchtstroom moet iets boven de toppen van de planten in de richting van de lampen wijzen.
• Extra circulatieventilatoren kun je gebruiken om de lucht bij de vloer van de tent of rond de middelste delen van de planten te verspreiden. Dit is vooral handig als je veel planten dicht bij elkaar kweekt, bijvoorbeeld volgens de SoG-methode. Hiervoor kun je oscillerende ventilatoren, vloerventilatoren of ventilatoren met klem gebruiken.
• Afzuigventilatoren installeer je, net als in kleinere kweektenten, boven in de kweektent. In middelgrote kweektenten kan ook een tweede ventilator nodig zijn voor de luchttoevoer.

Ventilatoren plaatsen in grote kweektenten en kweekruimtes

Voor grote kweektenten en kweekruimtes met een oppervlak van tientallen vierkante meters is een geavanceerdere ventilatieopstelling nodig om in alle delen van de kweekruimte voor voldoende luchtcirculatie te zorgen.

• Circulatieventilatoren installeer je in elke hoek van de tent of kweekruimte. Zorg ervoor dat de ventilatoren de bovenste, middelste en onderste delen van de planten gelijkmatig bestrijken. Staande oscillerende ventilatoren en vloerventilatoren zijn het meest geschikt voor grotere kweekruimtes.
• Afzuigventilatoren moeten in grote kweektenten of kweekruimtes voldoende vermogen hebben. Mogelijk zijn ook meerdere apparaten nodig voor de luchttoevoer en -afvoer. Voor een goede klimaatbeheersing en -optimalisatie in grote ruimtes gebruiken kwekers doorgaans automatische klimaatregelingssystemen.

Ben je benieuwd naar de nieuwste tips voor indoor kwekers? Lees dan de nieuwste artikelen op onze blog.