Droge of vloeibare meststoffen: wat is beter voor de binnenteelt?

Zuiver theoretisch maakt het onze planten niet uit of je ze voedingsstoffen geeft in de vorm van vloeistof, poeder of korrels. Dat geldt echter alleen als de hoeveelheid en concentratie voedingsstoffen in het substraat of de voedingsoplossing aan hun behoeften voldoen. Elk type meststof heeft natuurlijk zijn voor- en nadelen. Laten we samen bekijken welke dat zijn.

De keuze voor het juiste type meststof hangt in de eerste plaats af van de manier waarop je de planten van voeding voorziet en van het voedingsschema dat je hebt gekozen. Bij hydrocultuur en teelt zonder aarde gebruik je uitsluitend in water oplosbare meststoffen. Die zijn namelijk geschikt voor planten in inerte (aardeloze) substraten, zoals steenwol, perliet, kleikorrels of vermiculiet. Deze manier om planten voeding te geven wordt fertigatie genoemd, een samenvoeging van de woorden ‘bemesting’ en ‘irrigatie’. Bij deze teeltmethode nemen de planten voedingsstoffen rechtstreeks uit de voedingsoplossing op en krijgen ze bij elke gietbeurt meststoffen. Het hydrocultuursubstraat zelf bevat echter geen voedingsstoffen en dient alleen om de planten op hun plaats te houden en de voedingsoplossing rond de wortels vast te houden. In sommige gevallen hangen de wortels in de voedingsoplossing, die voortdurend van zuurstof wordt voorzien.

Aan de andere kant hebben tuiniers bij het kweken van planten in klassieke kweeksubstraten (substraten die bijvoorbeeld turf, boomschors, kokosvezels of compost bevatten) veel meer mogelijkheden. Aardemengsels kunnen namelijk meer voedingsstoffen vasthouden dan hydrocultuursubstraten. Daarom kun je er vaste meststoffen met een langzame afgifte gebruiken, waaronder ook organische varianten. Bij zeer intensieve binnenteelt is het echter beter om beide soorten meststoffen te gebruiken, omdat planten bepaalde voedingselementen, zoals stikstof, fosfor of kalium, snel uit de aarde kunnen opnemen.

In water oplosbare meststoffen

In water oplosbare meststoffen zijn vloeibaar of droog (in water oplosbaar poeder) en je kunt ze aan planten geven met behulp van hydrocultuur- of bewateringssystemen. In water oplosbare meststoffen kunnen slechts één soort mineraal zout bevatten (bijvoorbeeld calciumnitraat of kaliummonofosfaat), maar vaker zijn het mengsels van verschillende minerale zouten die meerdere voedingselementen tegelijk bevatten. De samenstelling en concentratie van de voedingsoplossing en de manier waarop je die klaarmaakt, verschillen per voedingsschema.

Het voedingsschema van Green House Feeding bevat een breed assortiment in water oplosbare minerale meststoffen en voedingssupplementen in poedervorm, waaronder speciale mengsels voor het kweken van hybriden, rassen met een korte bloeitijd en cultivars met een lange bloeitijd. De voedingsoplossingen die je met meststoffen van Green House Feeding klaarmaakt, behouden hun EC en pH minimaal een week. Sterk geconcentreerde voedingsoplossingen kun je zelfs enkele maanden bewaren.

Wanneer je in water oplosbare meststoffen met minerale zouten gebruikt, moet je er rekening mee houden dat sommige minerale zouten met elkaar kunnen reageren en neerslag kunnen vormen. Hierdoor werkt de voedingsoplossing minder goed en kunnen sproeiers en leidingen van bewateringssystemen verstopt raken. Dit gebeurt het vaakst wanneer je sterk geconcentreerde, in water oplosbare meststoffen met kalkzouten (bijvoorbeeld calciumnitraat) combineert met meststoffen die fosfaten of sulfaten bevatten. Dat is een van de redenen waarom fabrikanten de samenstelling van deze meststoffen vaak verdelen over twee of drie componenten. Over het algemeen voorkom je dit probleem het eenvoudigst door geen meststoffen van verschillende voedingsschema’s en merken te combineren.

De drievoudige meststoffen Terra Aquatica TriPart behoren tot de populairste onder professionele kwekers, waaronder gerenommeerde wetenschappelijke instellingen en NASA. Een groot voordeel van deze productlijn is dat je alle voedingsstoffen die planten gedurende hun hele levenscyclus nodig hebben, in slechts drie flessen vindt. De TriPart-formule bevat alle primaire en secundaire voedingsstoffen en micro-elementen. Ook zorgt de formule voor betrouwbare resultaten bij het kweken van gespecialiseerde gewassen waarbij smaak, aroma en de productie van essentiële oliën en werkzame stoffen belangrijk zijn. Bovendien biedt de fabrikant een variant voor hard en zacht water.

Veel kwekers kiezen liever voor kant-en-klare vloeibare meststoffen dan voor meststoffen in poedervorm, omdat ze die eenvoudig kunnen afmeten en de voedingsoplossing gemakkelijk kunnen klaarmaken. Vloeibare meststofmengsels zijn echter vaak veel duurder dan droge varianten. Dat heeft verschillende oorzaken, waaronder de kosten voor transport en opslag. Uiteindelijk betekent dit dat je met droge, in water oplosbare meststoffen dezelfde hoeveelheid voedingsoplossing voor een aanzienlijk lagere prijs klaarmaakt dan met vloeibare meststoffen.

Voordelen van droge, in water oplosbare meststoffen

• verlagen de kosten voor het klaarmaken van voedingsoplossingen
• zijn gemakkelijk op te slaan
• zijn langer houdbaar

Vaste meststoffen met langzame afgifte

Vaste meststoffen zijn verkrijgbaar als pellets, korrels, tabletten of poeder. In tegenstelling tot in water oplosbare meststoffen kun je ze niet gebruiken in de hydrocultuur of om een voedingsoplossing klaar te maken. Ze zijn uitsluitend bedoeld voor het kweken in aarde of tuinbouwsubstraten. Je mengt deze meststoffen rechtstreeks door de aarde, bijvoorbeeld bij het verpotten van planten of bij voorbemeste potgrondmengsels, of je strooit ze op het oppervlak van het substraat.

Plagron Royalmix is een voorbemest tuinbouwsubstraat dat voldoende meststoffen bevat voor ongeveer 6 weken plantengroei. Sterk voorbemeste substraten zijn alleen geschikt voor oudere planten met een goed ontwikkeld wortelstelsel. Voor jonge stekken of zaailingen kan zo’n substraat te ‘heet’ zijn, waardoor de planten kunnen verbranden door de meststoffen.

Het grootste voordeel van vaste meststoffen is dat ze geleidelijk voedingsstoffen aan de aarde afgeven. Voedingselementen uit een voedingsoplossing zijn namelijk direct na het gieten beschikbaar voor planten, maar slechts korte tijd. Sommige vaste meststoffen met een langzame werking kunnen planten daarentegen weken of zelfs maanden van voedingsstoffen voorzien.

De basis van het voedingsschema en het assortiment organische meststoffen van BioTabs bestaat uit tabletten die langzaam voedingsstoffen en andere nuttige stoffen aan planten afgeven. Afhankelijk van wat nodig is, vullen we de basistabletten aan met vloeibare en droge voedingssupplementen, waaronder organische PK-boosters en compostthee.

Met vaste meststoffen met een langzame afgifte kan een tuinier al bij het planten in de meeste voedingsbehoeften van de planten voorzien. Dat bespaart tijd en geld. Zo kun je planten op een ecologische en duurzamere manier kweken. Bij binnenteelt van soorten die veel voedingsstoffen nodig hebben, onder krachtige kunstmatige verlichting, is het daarentegen vaak beter om vaste en vloeibare meststoffen te combineren. In bepaalde groeifasen kunnen planten namelijk een snelle toevoer van voedingsstoffen nodig hebben.

De meststoffen van de Nederlandse fabrikant Guanokalong zijn gebaseerd op het gebruik van vruchtbare substraten en organische bodemverbeteraars in vloeibare en vaste vorm. Dit voedingsschema is ideaal voor gevorderde kwekers die binnen of buiten kweken, ook volgens de methode ‘levende bodem’. Je leest meer over Guanokalong in ons artikel.

Voordelen van vaste meststoffen met langzame afgifte

• geleidelijke en langdurige afgifte van voedingsstoffen
• gemakkelijk kweken zonder dat je een voedingsoplossing hoeft klaar te maken
• mogelijkheid om volledig biologisch te kweken
• gemakkelijk op te slaan en lang houdbaar